Yazılar

Şu kadar param var sence hangi motoru almalıyım?

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Yeni başlarken en çok sorulan soru aslında bu değil midir? Oysa motosikletin maliyetini bir kenara bırakalım motosiklet ile yeni tanışan bir kişinin ilk olarak ekipman ve sonra eğitim bütçesini ayırması, sonrasında bu bütçeye alacağı güvenlik aksesuar ve sigorta maliyetlerini eklemesi gerekir. Bunlardan sonra artan mebla ise alınabilecek motosiklete karar vermelidir.

Bana bu soruyu soran gençlere genelde bütçelerinin altında kalmış modelleri önerdiğimde zebani gibi bakmalarına alışsam da, gerçek zebani malesef daha emeklemeden koşmaya çalıştıklarında karşılarına çıkacak tehlikelerden başka birşey değil.

Bugün kask, mont, dizlik, bot ve eldivenden oluşan, mesela full yazlık ekipman edinmek ortalama 1000 ila 2000TL kenara ayırmak demek. Motosiklete artçı olarak başlamış kişilerin bu durumda oldukça avantajlı olacağını gözardı etmemek gerekli tabii. Motosiklet kullanmaya başlamak içinse ekipman konusunu çözdükten sonra şu aşamaları izlemek önemli:

  1. Motosiklet sürücü belgesi (ehliyet) sahibi olmakMotosiklet kullanmayı öğrenmek için eğitim almak
  2. Motosiklet kullanmayı öğrenmek için eğitim almak
  3. Bir motosiklet sahibi olmakBu motosiklete kaza anında hem sürücü hem de kendisine zarar gelmesini önleyici aksesuarlar takmak
  4. Bu motosiklete kaza anında hem sürücü hem de kendisine zarar gelmesini önleyici aksesuarlar takmakÖzellikle çalınmaya ve kazalara karşı sigorta yaptırmak
  5. Özellikle çalınmaya ve kazalara karşı sigorta yaptırmak
  6. Motosiklete alışmak
  7. Güvenli sürüş eğitimi almak

Ne çok kalemi var diyebilirsiniz. Ancak motosiklet, bilinçsiz ve eğitimsiz bir sürücünün elinde malesef ölüme yol açabilecek kadar tehlikelidir.

Maddeleri daha detaylıca inceleyelim:

1. Motosiklet sürücü belgesi (ehliyet) sahibi olmak

Motosiklete heves eden birçok kişi malesef motosikletin otomobil ehliyetiyle yasal olarak sürülemeyeceğinden haberdar değil. 2016’ya dek A1 ve A2 sınıfları motosiklet ehliyeti olarak kabul edilirken, 2016 senesinde uygulamaya geçecek olan yeni ehliyetlere göre M, A1, A2 ve A sınıfı ehliyetler aralarında ayrıldıkları limitlerin izin verdiği tipteki motosikletleri kullanmak için sürücünün sahip olması gereken belgelerdir.

Ancak bilmemiz gerekir ki ehliyet motosikleti kullanmaz. Ehliyeti olan sürücünün de, sürücü kurslarımızın sadece 10 saatlik pratik eğitiminde motosiklet kullanmayı öğrendiğini söylemek pek de kolay değildir.

2. Motosiklet kullanmayı öğrenmek için eğitim almak

Burada bahsettiğim eğitim için bir motosiklet sahibi olmanız henüz gerekmemektedir. Eğitim kurumları ve serbest çalışan motosiklet eğitmenleri yeni başlayanları eğitebilmek için çoğu zaman motosiklet temin etmektedirler. Bu eğitimler bazen “beceri geliştirme” bazen “seviye 1” olarak adlandırılsa da 7. maddede değineceğim “Güvenli sürüş eğitimleri”nin başlangıç adımıdır. Eğitimlerde sizin motosiklete binmeyi bilmediğiniz kabul edilerek herşeye en başından başlanır.

3. Bir motosiklet sahibi olmak

En çok merak edilen ancak en kolay sonuçlanabilecek madde bu olsa gerek. Başlangıç motosikleti ne ve nasıl olmalı? Bazı ülkelerde bazı motosiklet modelleri “yeni başlayanlara uygundur” belgesi alırlar. Bizim ülkemizde böyle bir belge sözkonusu değildir. Bütçeniz dahilinde istediğiniz motosiklete sahip olabilirsiniz. O halde seçimi neye göre yapmalı?

Öncelikle “başlangıç motosikleti” diye bir tanımlama olmadığının altını çizmek istiyorum. Nevar ki, motosikletle yeni tanışacak kişiler için,

  • Belli bir gücün altında (maksimum 30hp)
  • Hata affeden
  • Düştüğünde hem sürücüsüne hem de kendisine en az zararı verecek

ve tabii ki bütçe dahilinde bulunan her motosikletin başlangıç motosikleti olabileceğini söyleyebilirim. Bu aşamada motosikletin asfalt-toprak, şehir içi-dışı için tasarlanmış olmasının, sıfır veya ikinci el olmasının bir önemi yoktur. Mutlaka almadan önce üzerine oturup (çalıştırmadan) sizi mutlu edip etmediğine bakmalısınız. Size teoride 4:4’lük uygun bir motosikletten hoşlanmamışsanız, o motosiklet size uygun değildir.

Maddelere bakacak olursak, maksimum 30hp gücünde bir motosiklet ile ister şehir içi gezebilir, ister uzun yola çıkabilirsiniz. Sınırı belirleyen cc değil, motosikletin gücüdür. Sizi korkutmadan, gerektiğinde 150km gibi yasal sınırların üzerinde hızlara bile rahatça çıkabilen modeller piyasada satılmaktadır. Motosikletin hata affetmesi güç-ağırlık dengesi ile orantılıdır. Düştüğünde yerden kaldıramayacağınız kadar ağır bir motosikletin, sürüş anında yapabileceğiniz hatalarda da daha az affedici olacağı gibi hafif ama çok güçlü bir motosiklet de hata yapmanızı kolaylaştıracaktır.

Ben dikkatliyimdir motosikleti düşürmem.

Böyle düşünüyorsanız şu an motosiklet hayalinizden vazgeçin çünkü her sürücü ve her motosiklet düşer. Seçeceğiniz motosiklet kendine en az zararı verecek tasarımda olmalıdır. Bunun için kaliteli malzemeden üretilmiş olmasının yanısıra mesela karenajı bulunmaması tavsiye edilebilir. Size zarar vermesi ise hata affediciliği ile orantılıdır.

4. Motosiklete kaza anında hem sürücü hem de kendisine zarar gelmesini önleyici aksesuarlar takmak

Tahmin ettiğiniz gibi bahsettiğim aksesuarlar, koruma demirleri veya koruma takozlarıdır. Koruma demirleri takozlara göre çok daha iyi koruma kapasitesine sahiptirler.

Yan çanta takılması için üretilmiş demirler de ayrıca motosikletin arka kısmına takılan koruma demirleri olarak kullanılabilirler. Eğer motosikleti düşmesi çok da kolay ve olağan olan toprak zeminde kullanacaksanız, orijinal gidonunu kolayca eğilmeyecek (fatbar olarak bilinir) bir gidon ile değiştirmeniz ve/veya gidon boğumları arasına gidon demiri (crossbar) takmanız olası hasarlara karşı önlem olacaktır.

5. Özellikle çalınmaya ve kazalara karşı sigorta yaptırmak

Malesef motosiklet hırsızlığı özellikle büyük şehirlerde oldukça sık karşılaşılan bir durum. Motosikletinize en dayanıklı, en sağlam kilidi bile alsanız hırsıza kilit dayanmaz derler. Çalınan motosikletlerin bulunma olasılığı da malesef oldukça düşüktür.

Motosikletlere kasko yaptırmak her acentede kolay olmamaktadır. Motosiklet üzerine uzman bir acentenin olası çalınma veya kazaya karşı daha donanımlı olacağını da hatırlatmakta fayda var. Sigortacılıkta kasko bedelini belirleyen ana unsur yaş faktörüdür. Yaşın yanısıra birçok farklı faktör fiyatta etkide bulunsa da yaş faktörüyle kıyaslandığında çok önemli rakamlar değildir. Malesef en çok korumaya ihtiyacı olan gençler en yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalmaktadırlar. Motosikletinizi eğer imkanınız varsa ailenizden yaşı daha fazla olan biri üzerine almanız fiyatı çok ciddi oranda düşürebilmektedir.

Motosiklet kaskosu yaptırırken mutlaka aksesuar ve ekipmanlarınızı kaydettiriniz. Olası bir kaza durumunda kasko genelde motosikletinizin hasarı yanında ekipmanınızın ve aksesuarlarınızın hasarını da karşılayabilmektedir.

6. Motosiklete alışmak

Motosiklet kullanmayı öğrenmek için aldığınız eğitimde size öğretilenleri, kendi motosikletinizle sürekli uygulamalısınız. Genelde motosiklet eğitimlerinde öğretilenlerin oturması için 2000-3000km kadar bu teknikler ile sürmeniz gerekir. Motosikletinizi eğitim sonrasında aldığınızı varsayarsak, bu mesafenin ilk 200-300km’si motosiklete alışma zamanıdır. Bu zaman sonrasında motosikletinizin huylarını kavrarsınız.

7. Güvenli sürüş eğitimi almak

Ben zaten eğitim almıştım… yine mi almam lazım?

Şu ana kadar aldığınız eğitim size motosikleti 2 nokta arasında götürmeniz için yeterli tabii ki. Nevar ki, iki nokta arasında güvenli götürmeniz için malesef yeterli değil. Bu noktada almanız gereken eğitimler bazı kurum ve eğitmenlerce hakimiyet + yol eğitimi olarak bazılarınca seviye 2 eğitimi olarak adlandırılmaktadır. Bazı kurumlar bu eğitimi de sadece kapalı alanda vermektedirler. Kurum ve/veya eğitmen seçimi size kalmıştır ancak bu eğitimi almadan motosikleti sürdüğünüzde başınıza şunlar gelebilir:

  • Farkında olmadan tehlike yaratırsınızOlası tehlikeleri sezmeniz zordur
  • Olası tehlikeleri sezmeniz zordur
  • Başınıza gelebilecek bir tehlike anında, kazanın tehlikeye dönüşme olasılığı yüksektir
  • Motosiklete oturuş pozisyonunuz sebebiyle vücudunuzun çeşitli yerlerinde ağrılar oluşabilir
  • Sürüşünüz size keyif vereceğine gerginliğe yol açar
  • Herşeyden önce tehlikeli bir makine üzerinde bulunan bir cahilsinizdir.

Eğitim ve kendini geliştirme asla bitmez. Özellikle hayatımızın çok büyük bir kısmını oluşturan trafikte de asla bitmemelidir.

Motosiklete yeni başlayacaksanız eğitim alarak başlayın, uzun seneler kendi çabalarınızla deneyim kazanıp da sonradan eğitim almak istediğinizde, oturmuş olan hataları düzeltmek çok daha zor olacaktır. İmkanınız oldukça eğitim işini sürekli hale getirin. Göreceksiniz ki motosiklet size özgürlük sunan bir makine haline gelecektir.

Bu makale için referans bilgisi: D.Akman, "Motosiklete yeni başlayanlara tavsiyeler," in Kadın ve Motosiklet, Temmuz 26, 2015, http://kadinvemotosiklet.com/?p=294, son görüntüleme: Eylül 23, 2017
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Motosiklete yeni başlayanlara tavsiyeler